Choć grzybica zazwyczaj kojarzy się z nieestetycznymi zmianami na skórze i paznokciach, może dotyczyć również uszu. Rozwojowi infekcji grzybiczej sprzyjają ciepłe i wilgotne środowisko, zaburzenia odporności, złe nawyki higieniczne i niektóre choroby przewlekłe. Kto jest szczególnie narażony na tę przypadłość? Jakie objawy powinny wzbudzić niepokój oraz jakie są sposoby leczenia grzybicy przewodu słuchowego zewnętrznego?
Kto jest narażony na infekcję grzybiczą ucha?
Zakażenie grzybicze ucha nazywane jest otomykozą. Może pojawić się wskutek urazów, zalegania wody w zewnętrznym przewodzie słuchowym oraz długotrwałego stosowania antybiotyków lub sterydów. Za grzybicę ucha zewnętrznego najczęściej odpowiadają drożdżaki z rodzaju Candida – zwłaszcza Candida albicans. Zakażenie cechuje się białawą, serowatą wydzieliną, podobną do pleśniawek. Spotyka się też zakażenia grzybami z rodzaju Aspergillus (charakterystycznymi objawami grzybicy ucha w tym przypadku są czarne lub żółto-zielone naloty).
Należy podkreślić, że grzyby te powszechnie występują środowisku oraz w organizmie człowieka. Nie stanowią zagrożenia, dopóki nasz układ odpornościowy radzi sobie z ich nadmiernym namnażaniem. Niektóre choroby, złe nawyki higieniczne czy styl życia mogą jednak predysponować do otomykozy.
Do grzybiczego zakażenia ucha dochodzi często u pacjentów, którzy:
- często moczą uszy podczas pływania lub kąpieli,
- w niewłaściwy sposób stosują patyczki higieniczne, powodując nimi rany i podrażnienia przewodu słuchowego,
- cierpią na zaburzenia odporności, cukrzycę lub choroby skóry, nowotwory, zaburzenia hormonalne (np. niedoczynność tarczycy),
- mają niedobory żelaza, molibdenu i witamin z grupy B,
- używają aparatów słuchowych, zatyczek lub słuchawek dousznych, które uniemożliwiają prawidłową wentylację przewodu słuchowego zewnętrznego,
- żyją w niedostatecznych warunkach bytowych.
Na grzybicę ucha zewnętrznego narażeni są zarówno dorośli, jak i dzieci. Choroba często dotyka osoby starsze oraz małych pacjentów.
Skąd wiedzieć, że to infekcja grzybicza?
Do najczęstszych objawów grzybicy ucha należą:
- świąd,
- ostry lub tępy ból ucha,
- pieczenie,
- uczucie zatkanego ucha,
- uczucie pełności w uchu,
- przytłumiony słuch,
- obecność wydzieliny, czasem o nieprzyjemnym zapachu.
Jeśli zaobserwujesz u siebie objawy grzybicy ucha, niezwłocznie zgłoś się do laryngologa. Dzięki odpowiedniej diagnozie i leczeniu grzybicy ucha unikniesz groźnych powikłań. Infekcja grzybicza może się rozprzestrzenić na sąsiednie struktury. Grozi Ci nadkażenie bakteryjne, a w konsekwencji zapalenie ucha środkowego, a nawet zapalenie opon mózgowych.
Diagnoza grzybicy ucha – jakie badania wykona laryngolog?
Przy podejrzeniu grzybicy ucha zewnętrznego, po zebraniu wywiadu, lekarz wykona badanie otoskopowe. Pozwoli mu to na zobaczenie charakterystycznych zmian w przewodzie słuchowym.
Przy trudniejszych przypadkach lub nawrotach objawów grzybicy ucha, konieczne może być wykonanie posiewu mikrobiologicznego. Pozwoli ono na dokładne określenie rodzaju patogenu.
W diagnostyce ważne jest różnicowanie zakażenia grzybiczego z infekcją bakteryjną i innymi schorzeniami, w tym atopowym zapaleniem skóry.
Leczenie grzybiczego zakażenia ucha zewnętrznego
Leczenie grzybicy ucha wymaga stosowania odpowiednich środków farmakologicznych. Terapia obejmuje:
- Dokładne usunięcie nalotu grzybiczego przez laryngologa.
- Stosowanie miejscowych leków przeciwgrzybiczych – najczęściej w formie kropel, maści lub żelu (np. klotrimazol, mikonazol, itrakonazol)
- Unikanie wilgoci podczas leczenia.
- Leczenie chorób towarzyszących i wzmocnienie odporności.
- W cięższych przypadkach stosowane jest leczenie ogólne lekami doustnymi.
Leczenie grzybicy ucha wymaga także stosowania się do zaleceń żywieniowych. Należy ograniczyć nadmiar węglowodanów, zwłaszcza cukrów prostych, które stanowią pożywkę dla grzybów. Konieczna może być suplementacja witamin i pierwiastków odpowiadających za obniżenie odporności (jeśli stwierdzono ich niedobór).
Pacjenci często zastanawiają się, ile trwa leczenie zakażenia grzybiczego ucha? Niestety jest to długotrwały proces. Czas leczenia grzybicy ucha zależy od indywidualnych predyspozycji pacjenta i może wynosić od 2 tygodni nawet do kilku miesięcy. Terapię lekową kontynuuje się jeszcze 14 dni po ustąpieniu objawów.
Więcej ciekawych treści, dotyczących laryngologii i nurkowania możesz znaleźć na moim profilu na INSTAGRAMIE oraz na FACEBOOKU. Warto dodać do obserwowanych. Masz problem natury laryngologicznej? Umów się na konsultację w moim gabinecie.
